تا چند دهه پیش، تصور ما از شهر پیشرفته، جنگلی از آهن و سیمان و آسمانخراشهای شیشهای بود. اما امروز تعریف شهر مدرن کاملاً تغییر کرده است. حالا شهری پیشرفته محسوب میشود که بتواند طبیعت را به قلب خیابانهایش برگرداند. مفهوم شهرهای سبز یا شهرهای اسفنجی، راهکاری است که دنیا برای مقابله با گرمایش جهانی و سیلابهای شهری در پیش گرفته است. اما این شهرها دقیقا چطور کار میکنند؟
یکی از ویژگیهای اصلی شهرهای سبز، استفاده از دیوارهای سبز و پشتبامهای پوشیده از گیاه است. این کار فقط برای زیبایی نیست. گیاهان روی ساختمانها مثل یک عایق طبیعی عمل میکنند و باعث میشوند در تابستان نیاز به کولر و در زمستان نیاز به بخاری کمتر شود. علاوه بر این، این حجم از پوشش گیاهی در سطح شهر، دمای کلی منطقه را چند درجه پایین میآورد و با پدیده جزیره گرمایی مقابله میکند.
در شهرهای هوشمند جدید، مدیریت آب یک اولویت است. به جای اینکه آب باران وارد فاضلاب شود و هدر برود، پیادهروها و خیابانها از مصالحی ساخته میشوند که آب را از خود عبور میدهند. این آب به سفرههای زیرزمینی منتقل میشود یا در مخازن بزرگی ذخیره میگردد تا برای آبیاری فضای سبز شهر استفاده شود. این یعنی شهر مثل یک اسفنج، آب را جذب میکند و مانع از جاری شدن سیل میشود.
حمل و نقل هم در این شهرها دگرگون شده است. اولویت دیگر با ماشینهای شخصی نیست؛ بلکه پیادهراهها، مسیرهای دوچرخهسواری و سیستمهای حمل و نقل عمومی برقی و خودکار حرف اول را میزنند. در واقع هدف این است که هر شهروند بتواند در کمتر از ۱۵ دقیقه پیادهروی، به تمام نیازهای اصلی خود مثل نانوایی، مدرسه یا پارک دسترسی داشته باشد. این سبک طراحی شهری نه تنها به سلامت محیط زیست کمک میکند، بلکه باعث بالا رفتن کیفیت زندگی و سلامت روان آدمها هم میشود. زندگی در شهری که صدای پرندگان جایگزین بوق ماشینها شده، دیگر یک رویا نیست.